Αναζητώντας χαμένες αναμνήσεις

Το περιοδικό “Time” το κατέταξε ένατο στα 50 καλύτερα καινούργια site της χρονιάς που πέρασε. Μια πανέξυπνη ιδέα που απασχόλησε χιλιάδες χρήστες ανά τον κόσμο. Το proust.com είναι μια σπάνιας αισθητικής σελίδα στο ίντερνετ, ένα βοήθημα για να γνωρίσεις τον εαυτό σου, όπως περίπου πλασάρεται, μια μέθοδος ενδοσκόπησης. Το site σού δίνει ένα μεγάλο όγκο ερωτήσεων σχετικά με το παρελθόν σου, τους γονείς σου, τα παιδικά σου χρόνια, τους πρώτους σου έρωτες και άλλα τέτοια και εσύ απαντάς και μοιράζεσαι στη συνέχεια (αν θέλεις) τις απαντήσεις σου με συγγενείς και φίλους, αποκτώντας έτσι ένα online οικογενειακό δέντρο προσωπικότητας. Κάτι τέτοιο. Το όνομά του παραπέμπει στον Μαρσέλ Προυστ, τον καλύτερο αφηγητή αναμνήσεων που γεννήθηκε ποτέ, τον άνθρωπο που αναζήτησε καλύτερα από τον καθένα το χαμένο χρόνο. Το site θα κλείσει στις 31 Ιανουαρίου, έτσι καλό θα ήταν να προλάβετε να γραφτείτε και να κατεβάσετε τη φόρμα, ώστε να διαμορφώσετε την προσωπική σας ιστορία με την ησυχία σας στον υπολογιστή σας.

Ηταν ένα μικρό καράβι

Η εφημερίδα “Telegraph” έφτιαξε μια λίστα των δέκα πιο αναμενόμενων τηλεοπτικών στιγμών του 2012, μια ενδιαφέρουσα λίστα, αν και αμιγώς βρετανοκεντρική, που εστιάζει σε εγχώριες παραγωγές. Για παράδειγμα, στη δεύτερη θέση βρίσκουμε ένα γνώριμο τίτλο: “Titanic”. Ναι, πρόκειται για τη γνωστή ιστορία της βύθισης του διασημότερου πλοίου όλων των εποχών, γυρισμένο όμως από τη βρετανική σκοπιά του ITV1, διά χειρός του δημιουργού του “Downtown Abbey” Τζούλιαν Φέλοους. Η σειρά θα προβληθεί το Μάρτιο και θα αποτελείται από τέσσερα μέρη, εστιάζοντας στη μέρα της καταστροφής. Αυτό που μου προκάλεσε αρκετή εντύπωση, πάντως, ήταν η επιλογή του Νο1, εκεί που συναντάμε μια αμερικανική σειρά -με Βρετανό βέβαια πρωταγωνιστή, τον Ντάμιεν Λούις. Πρόκειται για το “Homeland”, μια πολύ αμερικανική σειρά, που ανακατεύει τη CIA, τον πόλεμο στο Ιράκ και την καθημερινή ζωή στις ΗΠΑ, μία από τις πιο τίμιες και προσγειωμένες προσεγγίσεις των Αμερικανών στην καθημερινότητά τους στην εποχή μετά τους Δίδυμους Πύργους. Ο πρώτος της κύκλος μόλις ολοκληρώθηκε, αξίζει τον κόπο να ρίξετε μια ματιά.

Η Σκάρλετ στις εκλογές

Πριν φύγει το 2011, προλάβαμε και διαβάσαμε το περιοδικό “Interview”, το εξώφυλλο του οποίου είναι πάντα αρκετά εντυπωσιακό – ακόμα και αν δεν έχει, όπως τώρα, μια στιλιζαρισμένα σέξι φωτογράφιση της Σκάρλετ Γιόχανσον. Εντός του τεύχους, η Aμερικανίδα ηθοποιός μίλησε στην Αριάνα Χάφινγκτον (πρώην Στασινοπούλου) με αφορμή την ταινία της “We bought a zoo”, αλλά και την επόμενη, μια ταινία ονόματι “Under the skin”, που έχει να κάνει με έναν εξωγήινο που βρίσκεται στη Σκοτία. Τρέχα γύρευε. Εν τω μεταξύ, ο δίδυμος αδερφός της, o Χάντερ, ασχολείται αυτή την περίοδο με την προεκλογική καμπάνια του Σκοτ Στρίνγκερ και με αφορμή αυτό η Σκάρλετ μίλησε για τις δημοκρατικές της πεποιθήσεις και την πολιτική συνείδηση με την οποία γαλουχήθηκε από την οικογένειά της. «Η μητέρα μου ήταν πολύ ενεργή. Ηταν ενεργή ψηφοφόρος είτε επρόκειτο για τοπικές, πολιτειακές ή εθνικές εκλογές», θυμάται. «Και οι δυο γονείς μου ήταν υπερβολικά φιλελεύθεροι, έτσι πιστεύω ότι μεγάλωσα σε ένα σπίτι πολιτικά ευαισθητοποιημένο – όλοι βλέπαμε τις εκλογές στην τηλεόραση, όπως και τα debate». Σε αυτό το σημείο μπορούμε να το φανταστούμε. Η μικρή Σκάρλετ, όπως περίπου ήταν στο «Γητευτή των αλόγων», κάθεται στο χαλί μπροστά στην τηλεόραση δίπλα στον εκνευριστικά και παράλογα ίδιο φυσιογνωμικά αδερφό της και πανηγυρίζουν οικογενειακώς τη νίκη του Μπιλ Κλίντον. Ενδιαφέρον.

Ο μύθος των Bon Iver

Την περίμενα πώς και πώς αυτή τη λίστα. Την πιο έγκυρη, δηλαδή, μουσική λίστα για τα καλύτερα τραγούδια της χρονιάς που πέρασε. Το “Pitchfork”, λοιπόν, μας έδωσε τα κατά τη γνώμη του 50 καλύτερα άλμπουμ του 2011 και την πρώτη θέση κατέλαβε τελικά ένα από τα φαβορί, το άλμπουμ “Bon Iver” των Bon Iver του indie βασιλιά Τζάστιν Βέρνον, επιβεβαιώνοντας τη μανία όλων των ανά τον κόσμο χίπστερ για την εν λόγω μπάντα από το Ουισκόνσιν των Ηνωμένων Πολιτειών. «Το ‘Bon Iver’ μπορεί να είναι ο δίσκος που θα ελευθερώσει τους Bon Iver από το μύθο των Bon Iver: από αυτό το ατελείωτα επαναλαμβανόμενο μοτίβο (την καλύβα, τη ερωτική απογοήτευση, το Ουισκόνσιν), από τις λεπτομερείς επικλήσεις στο μούσι του (σσ. Βέρνον), από τις συνεχείς αναφορές στη συνεργασία του με τον Κένι Γουέστ», γράφει η συντάκτρια του site Αμάντα Πέτρουσιτς. «Το ‘Bon Iver’ ξεκινάει με έξι μακρά δευτερόλεπτα σιωπής, ένα καθάρισμα. Κρατήστε το στο μυαλό σας». Προσωπικά θα δυσκολευτώ να το κρατήσω στο μυαλό μου, καθώς εκτιμώ ότι αυτή η χαμηλών τόνων μελαγχολία του Βέρνον είναι το πιο προσποιητό τέχνασμα στη σύγχρονη ιστορία της μουσικής.

Το 2011 σε Lego

Δημοσιογράφοι, περαστικοί, περίεργοι, τουρίστες και διάφορες άλλες πληθισμιακές ομάδες συρρέουν έξω απ’ το παλάτι του Μπάκιγχαμ προσπαθώντας να εξασφαλίσουν μια καλή θέα προς το μπαλκόνι, εκεί όπου ο Δούκας και η Δούκισσα του Κέιμπριτζ ετοιμάζονται να δώσουν το πρώτο τους φιλί. Ο βασιλικός γάμος ήταν ένα από τα γεγονότα της χρονιάς που αναπαραστάθηκαν με Lego από κάποια μέλη του Flicker. Ναι, τα τουβλάκια. Το αποτέλεσμα ήταν ιδιαίτερα εντυπωσιακό, με τόσες λεπτομέρειες ώστε όταν κοιτάς τις εικόνες μπορείς να καταλάβεις το γεγονός στο οποίο αναφέρονται πριν διαβάσεις τη λεζάντα. Είτε το γεγονός αυτό ήταν ο βασιλικός γάμος, είτε η λάιβ μετάδοση της δολοφονίας του Οσάμα στο γραφείο του Ομπάμα, είτε η επιδρομή στη Λιβύη. Καλό χιούμορ, ωραία ιδέα και μια υπενθύμιση για το πόσο ωραία περνούσαμε όταν η δουλειά μας ήταν να παίζουμε με Lego και όχι να παρακολουθούμε τα γεγονότα.

«Θέλω να πεθάνω ένα Κυριακάτικο απόγευμα, όταν η Κορίνθιανς θα κερδίζει το πρωτάθλημα»

«Θέλω να πεθάνω ένα Κυριακάτικο απόγευμα, όταν η Κορίνθιανς θα κερδίζει το πρωτάθλημα». Αυτή είναι μία από τις ιστορικότερες ατάκες του Σόκρατες, την οποία αναπαρήγαν τα μέσα αυτές της μέρες, καθώς η επιθυμία του παλαίμαχου Βραζιλιάνου ποδοσφαιριστή επαληθεύτηκε τραγικά την περασμένη Κυριακή. Η αγαπημένη του ομάδα υποδέχτηκε την Παλμέιρας και κατέκτησε το πρωτάθλημα, με 40.000 ανθρώπους στο Εστάδιο Πακαεμπού να σηκώνει ψηλά τη γροθιά του ως φόρο τιμής στη χειρονομία-σήμα κατατεθέν του Σόκρατες από τον καιρό που έπαιζε μπάλα. Λίγες ώρες νωρίτερα είχε αφήσει την τελευταία του πνοή από σηψαιμικό σοκ στο νοσοκομείο «Αλμπερτ Αϊνστάιν» στο Σάο Πάολο, έχοντας υποφέρει χρόνια από το αλκοόλ. Η προαναφερθείσα φράση του Σόκρατες ειπώθηκε στο περιθώριο μιας συνέντευξης προ διετίας στον δημοσιογράφο Μαουρίσιο Σαβαρέσε, ο οποίος τα θυμήθηκε όλα αυτά σε ένα επικήδειο κείμενό του για το συμπατριώτη του που δημοσιεύτηκε στο “Sabotage Times”. «Ο Σόκρατες ήταν θύμα του αλκοόλ. Μια εικόνα που ο ίδιος ποτέ δεν ήθελε να έχει. Κατά τη διάρκεια μιας συνάντησής μας σε ένα στέκι του -μια παμπ- είπε ότι τα ποτά ήταν απλώς συντροφιά για να μειώσει τη συστολή του. ‘Πίνω για να ζήσω’, είχε πει». Παλιότερα, όταν ήταν ακόμα εν ενεργεία ποδοσφαιριστής, είχε δηλώσει -κάτι σαν το μότο του-, ότι «πίνω, καπνίζω και σκέφτομαι». Μια αντισυμβατική προσωπικότητα, αντικομφορμιστής, πολιτικοποιημένος, ένας επαγγελματίας ποδοσφαιριστής που είχε σπουδάσει και γιατρός, με είδωλο τον Τσε Γκεβάρα και τον Τζον Λένον, με μακρύ μαλλί και μούσι, μια μυθική φιγούρα της δεκαετίας του ’80.

Το κορίτσι με την κριτική

Ο Ντέιβιντ Ντένμπι, αρθρογράφος του “New Yorker” και ένας από τους πλέον καταξιωμένους σινεκριτικούς στις ΗΠΑ, βρέθηκε προ ημερών να είναι το κέντρο μιας μεγάλης συζήτησης στο χώρο των μίντια. Ο Ντένμπι έγραψε μια κριτική για το “Girl with the dragon tattoo”, κάτι που προκάλεσε την οργή της εταιρείας παραγωγής της ταινίας, με τους ανθρώπους της Sony Pictures Entertainment να στέλνουν μια καταγγελτική επιστολή εναντίον του. Το πρόβλημα ήταν ότι (υποτίθεται ότι) είχε συμφωνηθεί να τηρηθεί σιγή ιχθύος για την ταινία μέχρι τις 13 Δεκεμβρίου, την ημέρα δηλαδή της παγκόσμιας πρεμιέρας της. Ο Ντένμπι έσπασε τη σιωπή του λίγες μέρες νωρίτερα και η Sony έγινε έξαλλη. Το ερώτημα που τίθεται από πολλά μέσα είναι κατά πόσο όφειλε ο δημοσιογράφος να τηρήσει τη συμφωνία, κατά πόσο έπρεπε δηλαδή ο Τύπος να κάνει το χατίρι στο στούντιο για να γίνει το παιχνίδι σωστά. Από τη μεριά της η Sony υποστήριξε ότι «ήταν θέμα αρχής» και ότι «η παραβίαση του ‘New Yorker’ θίγει την εμπιστοσύνη και υπονομεύει ένα σύστημα που σχεδιάστηκε για να βοηθήσει τους δημοσιογράφους να κάνουν τη δουλειά τους και να υπηρετήσουν τους αναγνώστες τους». Σας νιώθω που γελάτε. Γελάστε περισσότερο: η κριτική του Ντένμπι στην πολυαναμενόμενη ταινία του Φίντσερ ήταν απόλυτα θετική.

«… να νιώθουν ότι οι ζωές τους είναι καλύτερες»

Αν και υπήρξε πρωταγωνιστής σε ένα σύμπαν πολύ μακρινό, στις μικρομεσαίες ομάδες του αγγλικού πρωταθλήματος, η φυσιογνωμία του Γκάρι Σπιντ μού ήταν οικεία και συμπαθής. Η είδηση της αυτοκτονίας του με ενόχλησε, με ανακάτεψε. Με στεναχώρησε. Λίγες στιγμές νωρίτερα βρισκόταν καλεσμένος σε μια τηλεοπτική εκπομπή, χαμογελαστός κι ωραίος, όπου μίλησε για τα σχέδιά του για το μέλλον και αργότερα πήγε στο γήπεδο παρέα με τον παλιόφιλό του Αλαν Σίρερ. Οι τελευταίες του ώρες απλώς εκτοξεύουν την τραγικότητα. Τα κείμενα που διάβασα στο βρετανικό Τύπο ήταν αφιερώματα κυρίως στην καριέρα του, στα ρεκόρ του, σε ατάκες συναδέλφων του που δεν μπορούσαν να το πιστέψουν. Πολύ ξεχωριστό ήταν το κείμενο του Τζέιμς Μπράουν στο αγαπημένο της στήλης “Sabotage Times” – το οποίο μάλιστα υπήρξε δική του ιδέα. Μεταφέρω ένα πολύ μικρό κομμάτι: «Για μένα είναι λίγο πιο προσωπικό. Εχω βρεθεί εκεί που βρίσκεται η οικογένειά του αυτή τη στιγμή. Η μητέρα μου αυτοκτόνησε το Φεβρουάριο του 1992 και, όταν η Λιντς κατέκτησε το πρωτάθλημα εκείνη τη χρονιά, ήταν η πρώτη φορά που ένιωσα χαρούμενος. Ισως γι’ αυτό κάθομαι αυτή τη στιγμή βουρκωμένος. Ο Σπιντ ήταν μέρος μιας κατάστασης που είναι πιο σημαντική από τα αποτελέσματα και τις εμφανίσεις. Συνεισέφερε σε αυτή την κατάσταση που έκανε πολλούς ανθρώπους να νιώθουν ότι οι ζωές τους είναι καλύτερες». Ολα αυτά, ένα χρόνο περίπου μετά την πτώση του Ρόμπερτ Ενκε στις γραμμές του τρένου έξω από το Ανόβερο. Αναπαύσου εν ειρήνη, λοιπόν, Γκάρι Σπιντ, τίποτα περισσότερο.

Πού και πότε

Στο τελευταίο τεύχος του “Intelligent Life” τέθηκε ένα ερώτημα που συνήθως συζητάνε μεταξύ τους οι παρέες στις διακοπές, μόνο που αυτή τη φορά τέθηκε με μεγαλύτερη ιστορική τεκμηρίωση: Ποια θα ήταν η ιδανική εποχή και το μέρος όπου θα μπορούσε να ζήσει κανείς; Ο συγγραφέας ιστορικών βιβλίων Πάτρικ Ντίλον έγραψε το βασικό κομμάτι, ενώ αυτή τη στιγμή το ερώτημα βρίσκεται στο site του περιοδικού, όπου οι αναγνώστες μπορούν να ψηφίσουν. Σύμφωνα με τον Ντίλον, πολλοί θα μπορούσαν να πούνε ότι στο δυτικό κόσμο σήμερα οι άνθρωποι έχουν επιμηκύνει τη ζωή τους και την ποιότητά της σε γενικές γραμμές, οπότε θα ήταν ίσως μια επιλογή. Ωστόσο, υπάρχουν πάρα πολλοί παράγοντες που μπορούν να κάνουν μια περίοδο της Ιστορίας γοητευτική. Αναφέρει το κλασικό παράδειγμα της Αθήνας του 5ου πΧ. αιώνα, λέγοντας ότι μπορεί να έπεφτες πάνω στον Πελοποννησιακό Πόλεμο, αλλά θα ήσουν παρών στη γέννηση της δημοκρατίας. Ο ίδιος διαλέγει να βρεθεί στο Λονδίνο του 1690, στην απελευθέρωση του Τύπου και της Βουλής, στο επιστημονικό μπαμ, στις αλλαγές των οικονομικών δομών, σε ό,τι δηλαδή, κατά τη γνώμη του, θα επηρέαζε τις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων 320 χρόνια αργότερα. «Υπήρχε η πεποίθηση ότι το μέλλον δεν θα έμοιαζε ποτέ ξανά στο παρελθόν. Ενας καινούργιος κόσμος ξεκινούσε και εγώ θα ήθελα να είμαι εκεί».

Η μεγάλη μάχη των ταξιδιών

Το βιβλίο της Πατρίτσια Σουλτζ “1.000 places to see before you die” θεωρείται το μεγαλύτερο ταξιδιωτικό best seller που γράφτηκε ποτέ, αλλά δεν θα μας απασχολούσε ιδιαίτερα αν δεν διαβάζαμε την ιδέα που είχε επ’ αυτού η αμερικανική ηλεκτρονική εφημερίδα “The Huffington post”. Οι συντάκτες της λοιπόν πήραν αυτούς του προορισμούς, τους χώρισαν σε κατηγορίες και έφτιαξαν ένα -ας το πούμε- πρωτάθλημα, όπου οι αναγνώστες ψήφιζαν ανά δυάδες το καλύτερο μέρος. Για παράδειγμα, η εφημερίδα έθετε το ερώτημα «Ποιος είναι καλύτερος προορισμός, το Νησί του Πάσχα ή η Αγία Σοφία», το κοινό ψήφιζε, το Νησί του Πάσχα προκρινόταν στον επόμενο γύρω και πάει λέγοντας. Αυτή τη στιγμή «παίζεται» ο τελικός, ανάμεσα στις Πυραμίδες της Γκίζας, που στον ημιτελικό κέρδισαν το Μεγάλο Κοραλλιογενή Υφαλο, και στο Μάτσου Πίτσου, που στον ημιτελικό επικράτησε εύκολα του Εθνικού Πάρκου του Γέλοουστοουν στο Ουαϊόμινγκ. Το Εθνικό Πάρκο βρέθηκε πολύ ψηλά, ναι, και εμένα μου κάνει εντύπωση, πιθανόν επειδή οι περισσότεροι αναγνώστες προέρχονταν από τις ΗΠΑ, πιθανόν βέβαια και επειδή είχε εύκολη κλήρωση, αποκλείοντας στους προηγούμενους γύρους την πλατεία Σόκαλο στην Πόλη του Μεξικού και την έρημο Σαχάρα, αποφεύγοντας μεγαθήρια του τουρισμού, όπως το άγαλμα του Ιησού στο Ρίο, το Βατικανό ή την Κόκκινη Πλατεία. Για την ιστορία, ο Παρθενώνας δεν κατάφερε να φτάσει μέχρι τους 16 καλύτερους προορισμούς. Δεν πειράζει.